Kalenderz inżyniera

Nadchodzące:
Kinematograf braci Lumière ma już 131 lat

13 lutego 1895 roku francuscy wynalazcy Auguste i Louis Lumière otrzymali patent na kinematograf – urządzenie, które umożliwiło nagrywanie, kopiowanie i projekcję ruchomych obrazów. Ich wynalazek stał się fundamentem współczesnej kinematografii i zapoczątkował rozwój przemysłu filmowego.

Jak działał kinematograf?

Kinematograf Lumière'ów był innowacyjnym urządzeniem, które łączyło funkcje kamery, projektora i urządzenia kopiującego. Najważniejsze cechy techniczne obejmowały:

  • Mechanizm transportu taśmy filmowej – zastosowanie perforowanej taśmy filmowej pozwalało na płynne przesuwanie klatek.
  • Ręczny napęd korbkowy – umożliwiał kontrolowanie tempa nagrywania i odtwarzania.
  • Lekka i przenośna konstrukcja – urządzenie było bardziej praktyczne od wcześniejszych prototypów, takich jak kinetoskop Edisona.

Pierwszy publiczny pokaz filmowy

Po opatentowaniu kinematografu bracia Lumière rozpoczęli eksperymentalne nagrania. 28 grudnia 1895 roku w salonie Grand Café w Paryżu odbył się pierwszy publiczny pokaz filmowy. Na ekranie zaprezentowano m.in. słynny film "Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie".

Znaczenie wynalazku

  • Początek kina – kinematograf umożliwił rozwój sztuki filmowej i przemysłu rozrywkowego.
  • Publiczne projekcje – w przeciwieństwie do kinetoskopu, który pozwalał na indywidualne oglądanie krótkich filmów, kinematograf umożliwiał zbiorowe seanse.
  • Inspiracja dla kolejnych wynalazców – sukces Lumière'ów zachęcił innych twórców do dalszego rozwoju techniki filmowej.

Bracia Lumière nie byli zainteresowani produkcją filmów fabularnych, uważając kino za chwilową nowinkę. Ich wynalazek jednak zapoczątkował rewolucję, która przekształciła się w jeden z najważniejszych sektorów przemysłu rozrywkowego. Dzisiejsze technologie filmowe mają swoje korzenie właśnie w kinematografie opatentowanym 13 lutego 1895 roku.

150 lat temu Alexander Graham Bell opatentował telefon

14 lutego 1876 roku Alexander Graham Bell złożył wniosek patentowy na telefon, co stało się początkiem rewolucji w komunikacji międzyludzkiej. Tego samego dnia podobny wniosek złożył Elisha Gray, co doprowadziło do jednego z najbardziej znanych sporów patentowych w historii technologii.

Rywalizacja o wynalazek telefonu

Pod koniec XIX wieku wielu wynalazców pracowało nad sposobami przesyłania dźwięku na odległość. Dwóch z nich – Alexander Graham Bell i Elisha Gray – niemal równocześnie stworzyło swoje wersje urządzenia do transmisji głosu:

  • Bell złożył wniosek patentowy 14 lutego 1876 roku w Urzędzie Patentowym USA o godzinie 12:00.
  • Gray złożył swój wniosek w formie tzw. "noty zastrzegającej" tego samego dnia, ale kilka godzin później.

To, kto naprawdę jako pierwszy opracował sprawnie działający telefon, było przedmiotem gorących sporów.

Przyznanie patentu

6 marca 1876 roku Bell otrzymał patent nr 174,465 na "metodę i aparat do telegraficznej transmisji dźwięku", czyli telefon. Niecały tydzień później, 10 marca 1876 roku, udało mu się po raz pierwszy przesłać słynne słowa do swojego asystenta:

"Mr. Watson, come here, I want to see you."

Znaczenie wynalazku

  • Telefon zrewolucjonizował komunikację, umożliwiając natychmiastowe przekazywanie dźwięku na odległość.
  • Wynalazek zapoczątkował rozwój telekomunikacji, prowadząc do powstania firm telefonicznych, takich jak Bell Telephone Company (obecnie AT&T).
  • Spór patentowy z Grayem oraz późniejsze procesy sądowe pokazały, jak ważne było pierwszeństwo w składaniu patentów i jak ogromne znaczenie miały wynalazki w epoce industrializacji.

Telefon Bella stał się podstawą nowoczesnych systemów komunikacji, prowadząc do dalszego rozwoju technologii przewodowej, a później bezprzewodowej. Dziś jego wynalazek ewoluował w postaci telefonów komórkowych i smartfonów, które stały się nieodłącznym elementem codziennego życia.

Dzięki zgłoszeniu patentowemu 14 lutego 1876 roku świat wkroczył w nową erę globalnej komunikacji.

XXVII Targi Pracy Politechniki Poznańskiej

27 TARGI PRACY POLITECHNIKI POZNAŃSKIEJ

11 marca 2026 r., od 9:00 do 15:00, Politechnika Poznańska zaprasza do swojego Centrum Wykładowego, przy ul. Piotrowo 2 w Poznaniu, na doroczne, tym razem już 27-te Targi Pracy. Organizatorami wydarzenia będą Centrum Praktyk i Karier Politechniki Poznańskiej oraz Politechnika Innowacje Sp. z o.o.

Pierwsze Targi Pracy na Politechnice Poznańskiej zorganizowano w 1996 r. Ciesząc się wciąż rosnącym zainteresowaniem wśród poznańskiej społeczności akademickiej, oraz wśród przedstawicieli przemysłu, stały się  jednym z największych wydarzeń organizowanych na Politechnice Poznańskiej.

Podczas tegorocznego dnia targowego Politechnika Poznańska ugości  ponad 90 firm z różnych branż, m.in. motoryzacyjnej, informatycznej, budowlanej, automatycznej, telekomunikacyjnej oraz  wielu innych. Różnorodność branż pozwoli studentom na wybranie najbardziej dogodnej firmy, w której będą mogli rozwijać siebie i swoje umiejętności podczas praktyk, stażu lub też w przyszłym miejscu pracy.

Więcej szczegółów na stronie Targów Pracy

 

Pozostałe:
242 lata temu wzbił się w powietrze pierwszy polski balon wypełniony wodorem

12 lutego 1784 roku w Warszawie Stanisław Okraszewski, nadworny chemik króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, dokonał historycznego wyczynu, wypuszczając w powietrze pierwszy polski balon wypełniony wodorem. Było to jedno z pierwszych tego typu przedsięwzięć w Europie i ważny krok w rozwoju aeronautyki.

Kontekst historyczny

W 1783 roku bracia Joseph i Étienne Montgolfier we Francji przeprowadzili pierwsze udane loty balonowe wypełnione gorącym powietrzem. Wkrótce potem Jacques Charles i Nicolas Robert skonstruowali balon wypełniony wodorem, który uniósł się nad Paryżem. Sukces tych eksperymentów zainspirował naukowców w innych krajach, w tym w Polsce.

Eksperyment Okraszewskiego

Stanisław Okraszewski, jeden z czołowych polskich chemików XVIII wieku, postanowił powtórzyć francuski eksperyment. Dzięki wsparciu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przeprowadził próbę w Warszawie. Balon wypełniony wodorem wzbił się w powietrze, a wydarzenie to obserwował sam monarcha wraz z licznymi świadkami.

Znaczenie wydarzenia

  • Był to jeden z pierwszych eksperymentów balonowych w Europie, co świadczyło o zaawansowanym poziomie nauki w Polsce.
  • Eksperyment Okraszewskiego potwierdził, że wodór jest lżejszy od powietrza i może być wykorzystany do lotów balonowych.
  • Przyczynił się do dalszego rozwoju aeronautyki i eksperymentów nad statkami powietrznymi.

Choć eksperyment Okraszewskiego nie doprowadził do natychmiastowego rozwoju lotnictwa w Polsce, stanowił ważny krok w badaniach nad podbojem przestworzy. Był także dowodem na to, że polscy uczeni aktywnie uczestniczyli w rewolucji naukowej XVIII wieku.

Eksperyment ten pozostaje istotnym, choć mało znanym epizodem w historii techniki, świadczącym o ambicjach i osiągnięciach polskich naukowców tamtego okresu.

179 lat temu urodził się Thomas Alva Edison

11 lutego 1847 roku w miasteczku Milan w stanie Ohio urodził się Thomas Alva Edison, jeden z najbardziej wpływowych wynalazców w historii. Był autorem ponad 1000 patentów, a jego prace przyczyniły się do rozwoju elektryczności, telekomunikacji i przemysłu filmowego.

Młodość i edukacja

Edison nie uczęszczał długo do szkoły – jego edukacja trwała jedynie kilka miesięcy. Był samoukiem, a pierwsze nauki pobierał od matki. Od młodości wykazywał ogromne zainteresowanie nauką i eksperymentami, co skłoniło go do pracy jako telegrafista.

Najważniejsze wynalazki

Edison zasłynął wieloma przełomowymi odkryciami, w tym:

  • Fonografem (1877) – pierwszym urządzeniem do nagrywania i odtwarzania dźwięku, uznanym za protoplastę współczesnych gramofonów i magnetofonów.
  • Żarówką elektryczną (1879) – choć nie wynalazł żarówki, to ulepszył jej konstrukcję, czyniąc ją bardziej trwałą i praktyczną do masowego użytku.
  • Kinematografem (1891) – jednym z pierwszych systemów do rejestracji i odtwarzania ruchomych obrazów.
  • Systemem dystrybucji energii elektrycznej – stworzył pierwszą elektrownię miejską w Nowym Jorku, która dostarczała prąd do domów i ulicznych latarni.

Filozofia pracy

Edison kierował się zasadą „1% inspiracji, 99% potu”, podkreślając znaczenie ciężkiej pracy i wytrwałości w osiąganiu sukcesów. Uważał, że wynalazki powstają dzięki systematycznym badaniom i testowaniu różnych rozwiązań.

Dziedzictwo i wpływ

Jego osiągnięcia zrewolucjonizowały świat, a wiele z jego technologii stało się podstawą współczesnych wynalazków. Edison stał się symbolem innowacyjności, a jego prace wywarły wpływ na rozwój przemysłu, transportu i komunikacji. Zmarł 18 października 1931 roku, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii nauki i techniki.

117 lat temu urodził się Jerzy Różycki

9 lutego 1909 roku w Lwowie urodził się Jerzy Różycki, polski matematyk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej szkoły matematycznej, który zasłynął w szczególności dzięki swoim pracom w dziedzinie teorii liczb i teorii informacji.

Wczesne życie i edukacja

Jerzy Różycki był synem matematyka, który od najmłodszych lat otaczał go atmosferą intelektualną. W 1927 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie szybko wyrobił sobie renomę jako wybitny student. Swoje pierwsze publikacje naukowe opublikował jeszcze w czasie studiów, a w 1931 roku uzyskał doktorat.

Kariera naukowa

Różycki zyskał międzynarodowe uznanie dzięki współpracy z takimi matematykami, jak Stefan Banach, Hugo Steinhaus oraz Stanisław Ulam, tworząc tzw. polską szkołę matematyczną. Jego badania dotyczyły różnych dziedzin matematyki, ale szczególnie interesowały go:

  1. Teoria liczb – Różycki badał różne aspekty liczb pierwszych i ich zastosowanie w kryptografii.
  2. Teoria informacji – Jego prace przyczyniły się do rozwoju tej dziedziny, szczególnie w kontekście szyfrowania i zabezpieczania informacji.

Zajmowanie się szyfrowaniem w czasie II wojny światowej

Jednym z najsłynniejszych rozdziałów życia Jerzego Różyckiego była jego rola w złamaniu niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. W 1939 roku, w czasie przed wybuchem II wojny światowej, Różycki, wspólnie z Marianem Rejewskim i Henrykiem Zygalskim, pracował nad rozszyfrowaniem tajemniczych komunikatów niemieckich. Dzięki ich pracom udało się opracować metody, które pomogły Polakom, a następnie aliantom, w złamaniu kodu Enigmy, co miało kluczowe znaczenie dla przebiegu wojny.

Śmierć i dziedzictwo

Niestety, życie Jerzego Różyckiego zostało przerwane tragicznie – zginął w 1942 roku w wypadku samochodowym, mając zaledwie 33 lata. Mimo krótkiego życia, jego prace pozostawiły niezatarte ślady w matematyce i kryptografii. Po jego śmierci, jego wkład w złamanie Enigmy oraz jego inne badania stały się fundamentem późniejszych osiągnięć w matematyce i kryptografii.

Jerzy Różycki pozostaje jedną z najbardziej niezwykłych postaci w historii polskiej matematyki. Jego wkład w rozwój matematyki, a szczególnie w łamanie niemieckich szyfrów podczas II wojny światowej, ma nieocenione znaczenie zarówno dla historii nauki, jak i dla dziejów II wojny światowej.

67 lat temu inżynier Jack Kilby opatentował układ scalony

6 lutego 1959 roku Jack Kilby, inżynier z firmy Texas Instruments, otrzymał patent na wynalazek, który zrewolucjonizował technologię komputerową i elektronikę. Układ scalony to mały element elektroniczny, który zawiera cały zestaw funkcji elektronicznych, wcześniej realizowanych przez oddzielne komponenty. Kilby opracował go w 1958 roku, gdy pracował nad rozwiązaniami dla przemysłu elektronicznego.

Przełomowy Wynalazek

Wynalazek Kilby'ego umożliwił zmniejszenie rozmiarów urządzeń elektronicznych, co z kolei przyczyniło się do rozwoju komputerów i sprzętu elektronicznego. Układ scalony połączył kilka komponentów, takich jak tranzystory, diody i rezystory, w jednym małym kawałku materiału. Ta innowacja pozwoliła na oszczędność miejsca, energii i kosztów produkcji.

Wpływ na Przemysł Elektroniczny

Wynalazek Kilby'ego przyczynił się do rozwoju komputerów, telefonów komórkowych, telewizorów i wielu innych urządzeń. Przed pojawieniem się układów scalonych, elektronika była znacznie bardziej skomplikowana i kosztowna w produkcji. Układy scalone stały się fundamentem nowoczesnej elektroniki.

Nagroda Nobla

W 2000 roku, Jack Kilby otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za swoje osiągnięcie. Było to uznanie jego wkładu w rozwój technologii komputerowej. Jego wynalazek na zawsze zmienił oblicze technologii, a układy scalone stały się podstawą większości nowoczesnych urządzeń elektronicznych.

176 lat temu opatentowano maszynę do dodawania – kalkulator

5 lutego 1850 roku opatentowano pierwszą maszynę do dodawania z naciskanymi klawiszami. Było to jedno z przełomowych osiągnięć w dziedzinie mechanicznych obliczeń. Wynalazek ten znacząco ułatwił wykonywanie działań arytmetycznych. Choć nie wszedł do powszechnego użytku to jego nazwa - kalkulator - jest wykorzystywana do dziś.

Geneza wynalazku

W XIX wieku wzrosło zapotrzebowanie na szybkie i dokładne obliczenia, szczególnie w księgowości oraz bankowości. Wcześniejsze maszyny liczące, jak arytmometry, wymagały skomplikowanej obsługi. Wynalezienie urządzenia z klawiszami usprawniło ten proces, pozwalając na intuicyjne wprowadzanie liczb.

Działanie maszyny

Maszyna ta działała na zasadzie dźwigni połączonych z mechanizmem liczącym. Po naciśnięciu klawisza odpowiadającego danej cyfrze następowało przesunięcie kół zębatych, które dodawały wartość do sumatora. Mechanizm ten przypominał późniejsze kalkulatory mechaniczne.

Wpływ na rozwój technologii

Patent z 1850 roku otworzył drogę do dalszego rozwoju urządzeń liczących. W kolejnych dekadach pojawiły się bardziej zaawansowane modele, takie jak maszyny Burroughsa czy Comptometry. Technologia ta stała się fundamentem dla elektronicznych kalkulatorów, które zrewolucjonizowały obliczenia w XX wieku.

 

171 lat temu Hipolit Cegielski otworzył fabrykę w Poznaniu

1 lutego 1855 roku Hipolit Cegielski otworzył Fabrykę Maszyn i Narzędzi Rolniczych przy ulicy Koziej 7 w Poznaniu. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii polskiego przemysłu, które zapoczątkowało rozwój nowoczesnej produkcji maszyn w Wielkopolsce.

Od warsztatu do fabryki

Hipolit Cegielski, z wykształcenia filolog, musiał porzucić pracę nauczyciela po represjach po powstaniu wielkopolskim w 1846 roku. W tym samym roku otworzył w Poznaniu warsztat ślusarski, w którym zajmował się naprawą narzędzi rolniczych.

Dzięki rosnącemu zapotrzebowaniu na maszyny rolnicze oraz przedsiębiorczości Cegielskiego, w 1855 roku warsztat został przekształcony w pełnoprawną fabrykę. Było to jedno z pierwszych polskich przedsiębiorstw przemysłowych pod zaborami.

Asortyment fabryki

Na początku fabryka produkowała głównie:

  • Pługi,
  • Brony,
  • Młockarnie,
  • Sieczkarnie.

Maszyny te były nowoczesne jak na ówczesne czasy i odznaczały się wysoką jakością, dzięki czemu zdobywały popularność wśród rolników.

Dalszy rozwój zakładu

  • 1860–1868 – Rozszerzenie produkcji o bardziej skomplikowane maszyny, takie jak lokomobile.
  • 1868 – Po śmierci Hipolita Cegielskiego zakład przejmuje jego syn, rozwijając firmę w H. Cegielski Towarzystwo Akcyjne.
  • XX wiek – Produkcja obejmuje lokomotywy, wagony kolejowe i silniki okrętowe.
Dziedzictwo i współczesność

Fabryka Cegielskiego przetrwała różne okresy historyczne i stała się symbolem polskiego przemysłu. Obecnie działa jako H. Cegielski – Poznań S.A., specjalizując się w produkcji silników wysokoprężnych, konstrukcji stalowych i technologii dla kolejnictwa.

September 2024

Chcesz dodać wydarzenie do Kalendarza Inżyniera? Masz ciekawe informacje dla inżynierów? Skontaktuj się z nami.